15.03.2022

Jak zarządzać ryzykiem wzrostu cen energii elektrycznej i gazu ziemnego?

Tagi

cena
Duża firma
Energetyka
energia
energia elektryczna
gaz
Oszczędność
prąd
przedsiębiorstwa
rentowność
ryzyko
strategia zarządzania ryzykiem
zarządzanie ryzykiem

Autor

Arkadiusz Somnicki

Zawirowania na europejskich rynkach energii elektrycznej i gazu ziemnego przyczyniły się do poważnych kłopotów finansowych wielu przedsiębiorstw. Bolesna materializacja ryzyka finansowego skłoniła zarządy firm do rewizji dotychczas stosowanych strategii zakupowych - te okazały się dalece nieskuteczne w obliczu kilkukrotnego wzrostu cen mediów. Pięciokrotny w ciągu ostatniego roku wzrost cen błękitnego paliwa (z 80 do 400 zł/MWh) oraz ponad dwukrotny wzrost cen energii elektrycznej (z 350 do 800zł/MWh) postawił przed przedsiębiorcami kluczowe pytanie, jak działać na rynku charakteryzującym się dużą niepewnością i zmiennością. Odpowiedzią jest uwypuklenie roli zarządzania ryzykiem w przedsiębiorstwie i wdrożenie dopasowanej do rynku strategii zakupu mediów.

Rozmawiając z przedsiębiorcami o zakupie energii i gazu spostrzegamy następującą prawidłowość. O ile wszyscy z niepokojem obserwują aktualne wydarzenia na arenie międzynarodowej, jedynie część (dotyczy to przede wszystkim dużych przedsiębiorstw z rozwiniętymi służbami finansowymi) podjęła działania i stawia czoła wysokim cenom. Obawiając się dalszych wzrostów, firmy te dokonały pierwszych zakupów na kolejny rok (zwykle w ramach ofert indeksowanych pozwalających podzielić zakupy na kilka transz). Pozostali albo jeszcze w ogóle nie myśleli o kontraktacji lub świadomie przyjęli strategię przeczekania kryzysu, licząc na obniżenie cen w kolejnych miesiącach.

Która ze strategii okaże się słuszna dowiemy się za kilka miesięcy, jednak wieloletnie doświadczenie podpowiada nam, że zwykle wygrywają ci, którzy nie stawiają wszystkiego na jedną kartę i świadomie zarządzają ryzykiem, rozkładając zakupy na dłuższy okres. Zasada ta jest podstawą rekomendowanej przez nas strategii zarządzania ryzykiem w firmie.

Warto przypatrzyć się również działaniom podejmowanym w ostatnim czasie (marzec 2022r.) przez największych sprzedawców energii i gazu w Polsce (pamiętajmy, że i oni kupują towar w tych samych, trudnych uwarunkowaniach rynkowych). Chroniąc swoje wyniki finansowe, podmioty te wprowadzają liczne modyfikacje oferowanych produktów i przenoszą swoje ryzyka zakupowe na klientów. Widzimy to chociażby we wzroście cen oferowanych firmom oraz w pogorszeniu pozostałych warunków umownych. Sprzedawcy różnią się między sobą poziomem ryzyk, które przenoszą na swoich klientów, co skutkuje coraz większym rozchyleniem stosowanych przez nich cen. Dużą rolę przy podejmowaniu decyzji zakupowych odgrywa zatem konieczność zebrania co najmniej kilku ofert z rynku – może się okazać, że nasz dotychczasowy sprzedawca jest tym najdroższym (aktualne różnice cenowe między sprzedawcami sięgają nawet 20%).

W rozmowach podkreślamy, że prognozowanie cen mediów nawet w relatywnie łatwych warunkach rynkowych, daje co najwyżej mocno niepewne rezultaty, a co dopiero teraz, kiedy na naszych oczach zmienia się geopolityka znanego nam świata. Czy i kiedy Europa rzeczywiście odetnie się od zakupu rosyjskiego gazu, ropy i węgla, od kogo i po jakich cenach uzupełnimy deficyt surowców, czy niemieckie elektrownie jądrowe wrócą do łask, jakie decyzje będą podejmowane w zakresie polityki klimatycznej Unii Europejskiej, jak również, czy czeka nas czas recesji lub stagflacji – dowiemy się w przyszłości. Wiedząc jednak, jak duża jest niepewność, co do każdego z wymienionych czynników oraz mając świadomość, że każdy z nich ma olbrzymie znaczenie w przypadku kształtowania cen energii i gazu, zadajmy sobie pytanie, czy rzeczywiście powinniśmy postawić stabilność finansową naszych przedsiębiorstw na jednej karcie?

Aby realizacja polityki zarządzania ryzykiem okazała się skuteczna powinna bezpośrednio przełożyć się na strategię zakupu mediów, którą opisaliśmy w artykule: Między sukcesem a porażką, czyli o dobrych i słabych strategiach zakupu energii i gazu z rozkwitem ofert indeksowanych w tle.

Zobacz również

Więcej aktualności

18.05.2022

Zakup energii z OZE, czyli jak ochronić firmę przed podwyżkami

Zakup energii ze źródeł OZE zyskał na znaczeniu w ciągu ostatniego roku, ponieważ przodujący dotychczas akcent ekologiczny został wsparty bardzo mocnym partnerem – aspektem finansowym. W okresie ostatniego roku zakup energii „zielonej” (często w oparciu o wieloletnie kontrakty typu cPPA) stał się silnie konkurencyjny w stosunku do zakupu energii z giełdy, której ceny odnotowały trzykrotny wzrost r/r (za jednego z głównych winowajców aktualnych wzrostów uznaje się sytuację na rynku węgla). Oferowane firmom w ostatnich dniach ceny energii na 2023 rok przewyższyły poziom 1250-1400zł/MWh (stawki różnią się w zależności od charakterystyki odbiorców; przypomnijmy, że jeszcze w 2021 roku przedsiębiorcy kupowali energię średnio po 300-400zł/MWh).

Czytaj dalej

15.04.2022

O zakupie gazu ziemnego w oparciu o oferty indeksowane cenami rynku terminowego

Wg danych Urzędu Regulacji Energetyki, od początku liberalizacji rynku gazu, sprzedawcę gazu zmieniło 281 tys. z ok. 6,5 mln wszystkich odbiorców (stan na Q3 2021r.), z czego tylko 5% stanowili odbiorcy przemysłowi (grupy taryfowe o oznaczeniach od W5 do W10). Niekwestionowany prym w sprzedaży gazu w Polsce wiedzie GK PGNiG z udziałem rynkowym w 2020 roku na poziomie ok. 85%. W niedługim czasie dowiemy się, jak aktualna sytuacja wpłynie na nowy rozkład udziałów rynkowych (zgodnie z danymi URE, na koniec 2020 r. w Polsce było ok. 90 przedsiębiorstw aktywnie uczestniczących w obrocie gazem ziemnym, przy czym koncesję na obrót paliwami gazowymi posiadało 185 podmiotów).

Na decyzję o zmianie sprzedawcy wpływa stopień świadomości klientów i ich motywacja do zmiany (w dzisiejszych czasach przede wszystkim poziom oferowanej ceny), a także sama łatwość dokonania takiej zmiany (brak skomplikowanych procedur) oraz dostępność konkurencyjnych ofert na rynku.

Ceny paliwa gazowego oferowanego przez różnych sprzedawców często różnią się o kilka lub nawet kilkanaście procent, a istotny wzrost różnic cenowych obserwujemy od wybuchu wojny w Ukrainie. Większość sprzedawców wyznacza ceny w oparciu o aktualne, giełdowe notowania cen gazu doliczając akcyzę, koszt tzw. białych certyfikatów, marżę ale i odgrywające w ostatnich miesiącach ważną rolę narzuty pozwalające zabezpieczyć ryzyka handlowe sprzedawców. Aktualne ceny gazu na 2023 rok notowane na Towarowej Giełdzie Energii przewyższają poziom 465zł/MWh (aktualizacja na dzień 25.04.2022)., co oznacza ponad pięciokrotny wzrost cen na przestrzeni ostatniego roku.

Czytaj dalej

31.03.2022

Usługa DSR szansą na zwiększenie efektywności kosztowej przedsiębiorstw

Istotą usługi DSR (ang. Demand Side Response) jest zmniejszenie przez odbiorców zapotrzebowania na energię elektryczną podczas godzin szczytowego zapotrzebowania, na wezwanie operatora systemu przesyłowego, którym w Polsce są Polskie Sieci Elektroenergetyczne. DSR stanowi jeden z wielu środków zaradczych wykorzystywanych przez operatora sieci w celu utrzymania stabilności Krajowego Systemu Energetycznego.

Dlaczego warto skorzystać z usługi DSR? Przede wszystkim w celu uzyskania dodatkowego wynagrodzenia. Odbiorcy, którzy zgłosili możliwość redukcji mocy o 1 MW otrzymują wynagrodzenie roczne przewyższające 100 tysięcy złotych. Z uwagi na to, że uzyskane wynagrodzenie w większości przypadków nie wiąże się z poniesieniem dodatkowych kosztów, jego atrakcyjność jest wysoka. Warto nadmienić, że przedsiębiorcy, którzy uczestniczą w programie DSR, oprócz racjonalizacji indywidualnych kosztów energii elektrycznej, przyczyniają się do rozwoju służących całej gospodarce innowacyjnych produktów na rynku energii elektrycznej.

Czytaj dalej