O zakupie gazu ziemnego w oparciu o oferty indeksowane cenami rynku terminowego

W jaki sposób utrzymujące się na wysokim poziomie ceny gazu ziemnego wpłyną na kształt dotychczasowego rynku zmieniając udziały rynkowe sprzedawców ale i oferowane przez nich produkty? Weryfikacja silnych i słabych stron poszczególnych uczestników rynku dokonuje się już teraz, a jedną z głównych sił napędowych przyspieszających zmiany są przedsiębiorcy poszukujący tańszych alternatyw zakupu błękitnego paliwa. Czy zmiana sprzedawcy gazu, a może jego zakup w oparciu o oferty indeksowane cenami rynku terminowego są szansą na obniżenie rachunku?

Wg danych Urzędu Regulacji Energetyki, od początku liberalizacji rynku gazu, sprzedawcę gazu zmieniło 281 tys. z ok. 6,5 mln wszystkich odbiorców (stan na Q3 2021r.), z czego tylko 5% stanowili odbiorcy przemysłowi (grupy taryfowe o oznaczeniach od W5 do W10). Niekwestionowany prym w sprzedaży gazu w Polsce wiedzie GK PGNiG z udziałem rynkowym w 2020 roku na poziomie ok. 85%. W niedługim czasie dowiemy się, jak aktualna sytuacja wpłynie na nowy rozkład udziałów rynkowych (zgodnie z danymi URE, na koniec 2020 r. w Polsce było ok. 90 przedsiębiorstw aktywnie uczestniczących w obrocie gazem ziemnym, przy czym koncesję na obrót paliwami gazowymi posiadało 185 podmiotów).

Na decyzję o zmianie sprzedawcy wpływa stopień świadomości klientów i ich motywacja do zmiany (w dzisiejszych czasach przede wszystkim poziom oferowanej ceny), a także sama łatwość dokonania takiej zmiany (brak skomplikowanych procedur) oraz dostępność konkurencyjnych ofert na rynku.

Ceny paliwa gazowego oferowanego przez różnych sprzedawców często różnią się o kilka lub nawet kilkanaście procent, a istotny wzrost różnic cenowych obserwujemy od wybuchu wojny w Ukrainie. Większość sprzedawców wyznacza ceny w oparciu o aktualne, giełdowe notowania cen gazu doliczając akcyzę, koszt tzw. białych certyfikatów, marżę ale i odgrywające w ostatnich miesiącach ważną rolę narzuty pozwalające zabezpieczyć ryzyka handlowe sprzedawców. Aktualne ceny gazu na 2023 rok notowane na Towarowej Giełdzie Energii przewyższają poziom 465zł/MWh (aktualizacja na dzień 25.04.2022)., co oznacza ponad pięciokrotny wzrost cen na przestrzeni ostatniego roku.

W przestrzeni publicznej wiele powiedziano nt. przewidywań przyszłych cen gazu. Politycy, dziennikarze i inni komentatorzy obstawiają często tylko jeden kierunek zmian (oczekiwanie dalszych wzrostów cen albo odwrócenie trendu w kierunku spadkowym). Nieśmiało przebija się komunikat doświadczonych analityków, podpowiadających, że w aktualnych uwarunkowaniach geopolitycznych trudno o jednoznaczną prognozę cen gazu. W oparciu o aktualną wiedzę rynkową warto jednak określić prawdopodobieństwo dalszych wzrostów albo obniżenia cen. Taka ocena rynku stanie się podstawą przygotowania strategii przedsiębiorstwa uwzględniającą taktyki zakupu w przypadku materializacji poszczególnych scenariuszy cenowych. Ważne jest, aby strategia bezpośrednio korelowała z dostępnymi na rynku produktami, które określają możliwe warunki zakupu paliwa gazowego.

Jednym z najbardziej ciekawych, dostępnych na rynku rozwiązań produktowych jest zakup w oparciu o oferty indeksowane cenami rynku terminowego produktów gazowych. W zależności od obserwowanych na rynku zmian cen, firmy mają możliwość podjęcia decyzji o przyspieszeniu lub odłożeniu w czasie zakupu poszczególnych transz gazu (zwykle sprzedawcy dają możliwość zakupu co najmniej kilku transz, zaznaczając jednocześnie, że minimalna ilość kupowanego gazu nie powinna być mniejsza niż wskazany w umowie procent całkowitego wolumenu). Taktyka zakupu mniejszych ilości gazu w różnych okresach czasu przynosi wymierne korzyści, o ile dysponuje się odpowiednią wiedzą rynkową, pozwalającą w racjonalny sposób dokonać oceny poziomu aktualnych cen i ich przyszłych zmian. Warto wspomnieć, że jest możliwość zakupu tylko jednego rodzaju produktu – kontraktu pasmowego ale z różnym okresem dostawy (miesiąc, kwartał, rok i co charakterystyczne dla rynku gazu, również sezon letni lub zimowy).