Polska, Niemcy i kraje bałtyckie: kluczowe decyzje energetyczne w Europie

Europa stoi przed kluczowymi wyzwaniami w obszarze energetyki i geopolityki. Unia Europejska wprowadza kolejne sankcje wobec Rosji, Polska przyspiesza prace nad pierwszą elektrownią jądrową, a Niemcy rozważają powrót do atomu po wyborach. Komisja Europejska opracowuje strategię wsparcia przemysłu i obniżenia cen energii, podczas gdy synchronizacja sieci krajów bałtyckich z Europą kontynentalną wpływa na lokalne rynki.

Jak te zmiany kształtują przyszłość regionu? Spójrzmy na aktualne, najważniejsze wydarzenia zmieniające obraz europejskiego rynku energii elektrycznej i gazu ziemnego.

• 16. pakiet unijnych sankcji wobec Rosji. Ministrowie spraw zagranicznych państw UE jednomyślnie poparli w poniedziałek 24 lutego w Brukseli kolejny pakiet sankcji. Obejmie on kolejne sektory rosyjskiej gospodarki, a także następne statki tzw. floty cieni, która transportuje ropę z Rosji omijając limity cenowe.
• Polska elektrownia atomowa. Sejm uchwalił w czwartek 20 lutego ustawę o dokapitalizowaniu z budżetu spółki Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ) kwotą do 60,2 miliardów złotych, co ma być wkładem do budowy pierwszej elektrowni jądrowej. Warunkiem dokapitalizowania jest zgoda Komisji Europejskiej na pomoc publiczną. W grudniu 2024 roku polski rząd skierował to KE wniosek o zatwierdzenie pomocy publicznej dla elektrowni w postaci kontraktu różnicowego (CfD). Dwustronny kontrakt różnicowy działa tak, że jeżeli cena, po której inwestor sprzedaje energię jest niższa od strike price, różnicę dopłaca mu rząd. W przeciwnym razie inwestor zwraca rządowi nadwyżkę. Z opublikowanego przez Komisję dokumentu wynika, że w podstawowym scenariuszu Polska zakłada strike price na poziomie 470-550 zł/MWh.
• Energetyka w Niemczech po wyborach. Nowy kanclerz z ramienia zwycięskiej partii, którym zapewne zostanie Friedrich Merz, będzie mierzyć się z próbą częściowego powrotu do wygaszonej w latach poprzednich energetyki jądrowej. Chadecy (CDU/CSU) w trakcie kampanii zapowiadali możliwość wstrzymania demontażu ostatnich elektrowni tego typu, a sam Merz kilkukrotnie krytykował decyzję Angeli Merkel w tej kwestii.
• Komisja Europejska na ratunek przemysłowi. Czysty Ład Przemysłowy (CID) to nowa strategia Komisji Europejskiej, która ma umożliwić UE skuteczne konkurowanie z USA i Chinami. Główne założenia przedstawionej w środę 26 lutego propozycji to niższe ceny energii w Unii oraz wsparcie finansowe dla europejskiego przemysłu i odnawialnych źródeł energii. KE opracowała w związku z tym Plan dla przystępnej energii, który ma na celu obniżenie rachunków za prąd dla gospodarstw domowych i biznesu. Większość założeń Planu ma wejść w życie już w 2025r.
• Wpływ synchronizacji z CESA na ceny energii. Na początku lutego kraje bałtyckie (Litwa, Łotwa i Estonia) pomyślnie zsynchronizowały swoje sieci z obszarem synchronicznym Europy kontynentalnej (CESA). Proces ten przyczynił się jednak do wzrostu cen energii w tych państwach, co było spowodowane nie tylko samą synchronizacją, ale także równoczesnym wdrożeniem reformy rynku bilansującego. Zmiany te, wzorowane na polskich WDB wprowadzonych latem ubiegłego roku, początkowo powodują wzrost kosztów – m.in. ze względu na brak pełnej wiedzy wytwórców o funkcjonowaniu systemu w nowych warunkach, co było widoczne również na polskim rynku.

Szczegółowe informacje o rynku energii i gazu przedstawiliśmy w miesięcznym Raporcie rynkowym Enfree. Zapraszamy do kontaktu.